-
Zil Kale
-
 Bölgenin en dikkate değer eserlerinden birisidir. İlçe merkezinin 15 km
güneyinde, Fırtına Deresi'nin batı yamaçları üzerinde
kurulmuştur. Kalenin üzerinde inşa edildiği sarp kaya kütlesi
denizden 750 m dere yatağından yaklaşık 100 m yüksekliktedir.
Kale; dış surlar, orta surlar ve iç kaleden meydana
gelmektedir. Kale doğal bir kaya kütlesi üzerinde kurulmuştur.
Dış kalenin kapısında kuzeybatı yönündeki patika bir yolla
ulaşılır. Kuzeydeki kapının söğe taşları sökülmüştür. Bir
teras yardımıyla orta surlar seviyesine çıkılır. Buradan
ikinci kapı yardımıyla kale içerisine girilir. Orta kale
içerisinde üç önemli yapı bulunmaktadır. Bunlar muhafız
binası, şapel ve başkuledir. Kulenin dört katlı olduğu,
duvarlardaki hatıl izleri ve kiriş deliklerinden
anlaşılmaktadır. İçerisinde ince bir bölüntü duvarı ve dolgu
toprak vardır. Duvarlar üzerinde doğu yönünde kemerli
pencereler, diğer taraflarda mazgal delikleri bulunmaktadır.
Kulenin üstünün dendanlı bir teras şeklinde olduğu
belirlenmiştir. Duvarlar içerisinde dikey uzanan boru yuvaları
belki de kapanmış sarnıçları su akıtıyordu.
 |
|
Kale-i Bala
Çamlıhemşin İlçesi'ne 40 km uzaklıkta, Hisarcık Köyü
sınırları içerisinde Fırtına Deresi'nin kaynaklarına hakim bir
noktada kurulmuştur. Kaynaklarda geçen bir diğer adı da Varoş
Kale'dir. Kalenin ana planı dikdörtgen olarak tanımlanabilir.
Doğusu, güneyi ve kısman kuzeyi sarp kayalıktır. Batı tarafı
eğimli bir arazi üzerindedir. Giriş kapısı kuzeybatıdadır.
Kalenin kurulduğu yer ve duvar işçiliği bakımından Zil Kale
ili ilişkisi açıktır. Zil Kale ile aynı tarihlerde yapılmış
olmalıdır.
Rize Kalesi
Şehir merkezinin güneybatısında yer alır. İç Kale ve Aşağı Kale'den
meydana gelmektedir. Yoğun yerleşme sebebiyle Aşağı Kale
tamamen yok olmuş, batı tarafından bazı sur parçaları ve
kuleleri günümüze gelebilmiştir.
Kız Kalesi (Pazar)
İlçe merkezinin batısında küçük bir yarımada üzerinde kurulmuştur.
Kayaklık bir zemin üzerinde bulunan kalenin kara ile bağlantısı
kesilmiştir. Yaklaşık 7x7 m boyutlarındaki kalenin duvarlarında
muntazam taş işçiliği görülür. Giriş kapısı batıdandır. Güney
surlar yıkılmıştır. Sağlam kalan duvarlarda mazgal pencereleri ve
yuvarlak kemerli üst kat pencereleri yer almaktadır. Kız
Kalesi'nin kesin olarak kimin tarafından yapıldığı
bilinmemektedir. 13.-14. yüzyıllarda Trabzon Devleti zamanında
yapıldığı sanılmaktadır. Kale, Osmanlı döneminde onarılarak
kullanılmıştır.
Bozuk Kale
İl merkezinin 10 km doğusunda Gündoğdu'da, aynı adla anılan
derenin kenarında yer alır. Denizden 30 m yükseklikte kurulmuş
küçük bir gözetleme kulesidir. Karadeniz sahillerinde sık
görülen küçük orta çağ kalelerinden biridir.
Cihar Kale
Sahilden 7 km içeride, Yücehisar Köyü sınırları içinde Hemşin Deresi'nin
doğusunda yer alır. Ana plan yuvarlaktır. Surların taş işçiliği
muntazam değildir. Kapısı kuzeydoğudadır ve iki kule ile
desteklenmiştir. Ortada yarım daire planlı bir kule bulunmaktadır.
Şehitler Çeşmesi
İslampaşa Mahallesi'nde eski Güneysu yolu üzerinde 1917 yılında yapılmıştır.
Dairevi kemerli bir cepheye sahiptir. Tek lülelidir ve lülesi
üzerinde taslığı vardır. Çeşme, 1916 yılında şehrin savunması
sırasında şehit olan askerlerimizin gömüldüğü bir yerde
yapılmıştır. İşgal sırasında Ruslar bu şehitlikten yol geçirmek
için kazı yapınca şehitler buradan nakledilmiştir. Bu nakil
sırasında şehit askerlerin çürümüş elbiselerinden çıkan paralarla
halk bu çeşmeyi yaptırmıştır. Çeşmenin üzerinde Latin harfli
kitabe metni ünlü şair Bayburtlu Hicrani tarafından yazılmıştır.
Eski Rize Evleri
Şehir merkezinde çok az sayıda eski ev koruma altına alınmıştır.
Bunların da iki, üç tanesi korunup yaşatılmaktadır. Rize evlerinin
yapımında geleneksel yapı malzemeleri ve teknikleri
kullanılmıştır. Bu evler yığma taş ve dolma göz tekniğinde
yapılmış duvarlar, dört yana eğimli, kiremitle kaplı çatılara
sahiptirler. Şehir evleri genellikle iki veya üç katlıdır. Zemin
katta, ahır, kiler gibi servis hacimleri kullanılır. 1.katta
mabeyn, sofa ve odalar bulunmaktadır. Mabeynde(esas yaşanılan
alan)Bulunan ocakta yemek pişirilir. Odalar geleneksel olarak
tasarlanmışlardır ve bazıları ahşap süslemelidirler.
|
